banner8

banner9

Tarihte bir ilk! Yılın ilk 8 ayında 39,7 milyar dolar cari açık verdik

İYİ Parti Kalkınma Politikaları Başkanı Ümit Özlale, yılın ilk 8 ayında 39,7 milyar dolar cari açık verildiğini belirtti.

EKONOMİ 11.10.2022, 18:00 12.10.2022, 10:04
3
Tarihte bir ilk! Yılın ilk 8 ayında 39,7 milyar dolar cari açık verdik

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özlale, “İlk 8 ayda 2,85 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çektik ama bizden dışarıya 3,17 milyar dolar yatırım çıktı. Bu da tarihte bir ilk. 2006’dan beri en düşük ilk 8 ay doğrudan yabancı yatırımını bu sene çektik. 2015’ten beri en yüksek dışa doğru yatırımı da bu sene gerçekleştirdik. Geçen seneye kıyasla yurt dışından bize gelen yatırımlar yüzde36,6 azaldı ama bizden yurt dışına giden yatırımlar yüzde39,5 arttı. Bu durum yatırım çekiciliğimizin hem yerli hem de yabancı yatırımcı için oldukça azaldığının somut bir göstergesi” açıklamasını yaptı.
Özlale'nin konu ile ilgili yaptığı yazılı açıklamada şöyle:
Ancak cari açığın kendisinden çok nasıl finanse edildiği sorusu asıl dikkat çekici husus. Verilerdeki zaman tutarsızlıkları, ölçüm hataları ya da kayıt dışı işlemler yüzünden doğal karşıladığımız net hata ve noksan kalemi 8 aydır üst üste pozitif değer alıyor. Bu bir rekor. Daha önceki rekor Eylül 2008-Mart 2009 dönemindeki 7 aydı. Ancak dönemdeki aylık ortalama net hata ve noksan açısından da bu seneki performansımız önceki senelerden negatif ayrışıyor. Yılın başından beri 8 ayda 28,3 milyar dolar net hata ve noksan gerçekleşince ve bu miktar cari açığın yüzde 71,3’üne tekabül edince buna istatistiksel hata demek mümkün olmuyor.
Net hata ve noksan kalemiyle ilgili dikkatimizi çeken diğer bir husus ise bu kalemin revizyonu. Normalde yeni veri geldikçe geçmişte kaydedilen net hata ve noksanların ödemeler dengesi ana kalemlerine dağıtılmasını ve bu sayede net hatanın azalmasını beklersiniz. Yani kaynağını bilmediğimiz bir para girişi varsa kaynağını buluruz, bir veri hatası varsa düzeltiriz ve net hatayı azaltırız. Oysa bu ayki veri ile geçen ayki veriyi karşılaştırınca net hata ve noksanda geçmişe dönük azalma değil artış yaşandığını gözlemledik. Öyle ki geçen ay 5,47 milyar dolar net hata ve noksan için rekor demiştik ama bu ayki veride bunun 5,56 milyar dolara çıkarıldığını gördük. Ocak 2020’den Temmuz 2022’ye kadarki 31 ayda yapılan güncellemeler neticesinde söz konusu dönemdeki toplam net hata ve noksanın 1,2 milyar dolar arttığını görüyoruz.
Finansman tarafında önem verdiğimiz diğer bir kalem de doğrudan yatırımlar. İlk dikkatimizi çeken, yabancıların ülkemize yaptıkları doğrudan yatırımın, ülkemizdeki yerleşiklerin yurt dışına yaptıkları yatırımın gerisinde kalması. Evet ilk 8 ayda 2,85 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çektik ama bizden dışarıya 3,17 milyar dolar yatırım çıktı. Bu da tarihte bir ilk! 2006’dan beri en düşük ilk 8 ay doğrudan yabancı yatırımını bu sene çektik. 2015’ten beri en yüksek dışa doğru yatırımı da bu sene gerçekleştirdik. Geçen seneye kıyasla yurt dışından bize gelen yatırımlar yüzde36,6 azaldı ama bizden yurt dışına giden yatırımlar yüzde 39,5 arttı. Bu durum yatırım çekiciliğimizin hem yerli hem de yabancı yatırımcı için oldukça azaldığının somut bir göstergesi.
Ancak doğrudan yabancı yatırımlardaki bu olumsuz duruma rağmen doğrudan yatırımlar kaleminin ilk 8 aydaki finansman ihtiyacının yüzde 9,1’ini karşıladığını görüyoruz. Bunun nedeni ise net gayrimenkul gelirleri. Yabancılara sattığımız konutlar sayesinde ilk 8 ayda 4,3 milyar dolar  yatırım çekmiş görünüyoruz. Gayrimenkulü dışarıda tuttuğumuzda doğrudan yatırımcıların cari açığa oranı yüzde 9,1’den -yüzde 1,8’e geriliyor. Özetle cari açıkta yavaşlama emaresi yok. Yeni Ekonomi Modeli’nde ise cari açığın finansmanı iki cengavere emanet edilmiş gibi duruyor: Net hata ve noksan ile yabancılara konut satışı”
“Yılın ilk 8 ayında 39,7 milyar dolar cari açık verdik. 2011’in ilk 8 ayında verdiğimiz 52,6 milyar dolar cari açıktan sonra en yüksek ikinci düzeyi bu sene yaşamış olduk. Tarihin en yüksek mal ihracatını yapmamıza ve turizm gelirini elde etmemize rağmen mal ithalatındaki ciddi artış cari açıktaki artışı kaçınılmaz kıldı. Geçen senenin ilk 8 ayına kıyasla bu senenin ilk 8 ayında mal ihracatı 26,6 milyar dolar (yüzde 19,1), seyahat geliri 9,2 milyar dolar (yüzde 89,6) arttı ama mal ithalatı 66,9 milyar dolar (yüzde 42,2) arttı. Sadece bu üç kalemden kaynaklanan açık miktarı 40,2 milyar dolar oldu.
Diğer taraftan turizm gelirlerinde yaz etkisinin bitmesi nedeniyle azalmanın başlayacağını, Eylül dış ticaret açığının da Ticaret Bakanlığı verilerine göre 10,4 milyar dolar olduğunu dikkate aldığımızda cari açıktaki artışın devam edeceği sonucuna varıyoruz. Yine bugün açıklanan dış ticaret endeksleri verisi de mal ihracatı ve ithalatındaki bozulmayı gözler önüne seriyor. Ağustos 2022’de bir önceki yılın aynı ayına göre ihracatımızın birim değeri yüzde 5,9 artarken, ithalatımızın birim değeri yüzde 26 artmış görünüyor. Miktar tarafına baktığımızda ise daha çarpıcı bir sonuçla karşılaşıyoruz: İhracatın miktarı yüzde 6,8 artarken, ithalatın miktarı yüzde 11,5 artmış. Yani ithal ettiklerimiz ihraç ettiklerimizden daha pahalı hale gelse de ithal ettiğimiz miktar ihraç ettiğimizden daha çok artıyor. Böyle bir ortamda cari açığın artması kaçınılmaz hale geliyor.

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 28 Kasım 2022
İmsak 05:58
Güneş 07:23
Öğle 12:31
İkindi 15:08
Akşam 17:30
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Bodrumspor 14 22
8. Bandırmaspor 14 21
9. Manisa FK 13 20
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı