6 Şubat’tan sonra ne oldu? Depremden çok ihmaller can aldı!

Millî Gazete olarak hazırladığımız yazı dizisiyle, Türkiye’nin deprem tarihi ve 6 Şubat’a giden süreci, 11 ilimizde feci yıkıma neden olan Kahramanmaraş merkezli depremi ve felaketten sonrasını ele alacağız.

GÜNDEM 08.02.2024, 04:35
1
6 Şubat’tan sonra ne oldu? Depremden çok ihmaller can aldı!
Türkiye’nin en büyük gerçeklerinden birisi olan ‘deprem’, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümünde yeniden gündemimizde. Cumhuriyet tarihi boyunca yüzbinlerce insanımızın enkaz altında ölmesine, şehirlerin yerle bir olmasına ve nice tarifsiz acıya neden olan depremler karşısında Türkiye olarak nasıl bir fatura ödediğimiz ortada. 
3. BÖLÜM
6 Şubat’tan sonra ne oldu?

Yazı dizimizin son bölümünde 53 bin 537 vatandaşımızın vefat ettiği, 107 bin kişinin yaralandığı ve başta Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep olmak üzere 10 şehrimizin büyük oranda yıkıldığı 6 Şubat Depremleri’nden sonrasını değerlendireceğiz. Sayısız acıyı yaşadığımız depremlerden sonra artık afet bölgesinde yaşananlar daha net ortaya çıkmaya başlamıştı. Uzmanların değerlendirmeleri, deprem bölgesinde yapılan incelemeler, hasar tespit raporları ve resmi açıklamalar gösteriyordu ki yıkımın ve can kaybının asıl nedeni depremlerden çok ihmallerdi. Ayrıca depremden sonra insani yardım sürecinde yaşanan ilginç olaylar da 6 Şubat Depremlerine dair unutulmayacak konularla gündeme geliyordu.
Kahramanmaraş Merkezli 6 Şubat Depremleri’nden sonra zaman akmaya devam ediyordu ama Türkiye hiçbir zaman eskisi gibi olmayacaktı. 53 bin 537 vatandaşını depremin yıkıcı etkisinden çok ihmaller nedeniyle toprağa veren Türkiye, 6 Şubat’tan sonra ortaya çıkan gerçeklerle birlikte sarsılmaya devam ediyordu. Deprem yönetmeliğine uymayan müteahhitler, dükkânında yer açmak için kolon kesen caniler, gereken denetimi yapmayan belediyeler, yumuşak zemine inşaat izni veren yetkililer ve imar affını müjde gibi duyuran hükümet yetkilileri el ele 6 Şubat Depremlerinin bilançosunun ağırlaşması için çalışmıştı. Uzmanların değerlendirmeleri, deprem bölgesinde yapılan incelemeler, hasar tespit raporları ve resmi açıklamalar asıl suçlunun deprem değil ihmaller olduğunu işaret ediyordu. Öte yandan depreme yönelik ihmallerin yanı sıra Kahramanmaraş Depremleri’nden sonra işin insani yardım boyutu da ilginç yönleriyle gündeme geliyordu. Yazı dizimizin son bölümünde 6 Şubat depremlerinden sonrasında yaşananları çeşitli yönleriyle değerlendireceğiz.

6 Mart 2023 tarihinde, Kahramanmaraş Merkezli depremlerden sonra Cumhurbaşkanlığı tarafından bir hasar tespit raporu yayınlandı. 11 ilde yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan rapora göre depremden etkilenen 2 milyon 618 bin 697 bina vardı. Bu binalardan 35 bin 355’i tamamen yıkılmış ve on binlerce vatandaşımıza mezar olmuştu. 17 bin 491 binanın da acil yıkılması gerektiğine yer verilen raporda 179 bin 786 binanın da ağır hasarlı olduğu tespit edilmişti. Ancak deprem bölgesinde az hasarlı ya da hasarsız olarak kayıtlara geçen binalar da vardı. Deprem yönetmeliğine uygun, ranttan çok insan hayatının dikkate aldığı milyonlarca bina ayakta duruyordu. Eğer denetimler sıkı yapılmış ve her şey kitabına göre yapılmış olsaydı tamamıyla yerle bir olmuş 35 bin 355 bina ve ağır hasarlı olan 179 bin 786 bina hiç olmayacaktı. Enkaza dönmüş bir binanın yanında sapa sağlam duran binalar deprem döneminde hepimizin hatırladığı gerçeklerden birisi.

Depremde yıkılan binalar kadar, depremde her yönüyle tamamen yıkılan şehirler de başka bir gerçek olarak karşımızda duruyor. Ulaşımdan ve iletişim alt yapısından toplanma alanlarına, toplanma alanlarının yetersizliğinden yıkılan devlet binalarına kadar birçok yönüyle kusurlu olan şehirlerimizde yerleşim yerlerinin zemin etüdü bile tam yapılmamıştı. Depremde yıkılan devlet hastaneler, okullar, camiler, yollar bir yana iletişim ve ulaşım alt yapılarının çökmesi de ihmalin boyutlarını ortaya koyuyor. Depreme hazırlıksız olan 11 şehrimizin 6 Şubat Depremlerinden sonraki hali aslında Türkiye’de insan hayatının ne kadar ucuz olduğunu ortaya koyuyordu. Öyle ki yapılan bir akademik çalışmaya göre 06 Şubat 2023 depremlerinde var olan park ve yeşil alanlar yetersiz kalmış ve şehir planında yeterli olacağı tahmin edilen toplanma alanları hemen hemen hiç kullanılamamıştı…

Deprem gibi hayati öneme sahip acil bir durumda Türkiye’nin ne kadar hazırlıksız olduğu 6 Şubat Depremleriyle anlaşılmış oldu. Depremden sonra ‘acil müdahale’ hayati derecede öneme sahipken depremzedelerin yaptığı açıklamalara göre kimi şehirlere AFAD ve Kızılay günler sonra ulaşmıştı. 240’ıncı saatten sonra enkazın altından çıkarılan onlarca kişi de bunların en büyük örneğidir. Acil müdahalenin yetersiz kaldığı bir ortamda depremden tam 10 gün sonra bile enkaz altındaki yaralılara ulaşılamamış olması Türkiye’nin bu noktada ne kadar sorunlu olduğunu ortaya koyuyor. Bu eleştirilere karşı depremin şiddetinin ve etkisinin büyük olduğunu öner sürülüyor. Ancak deprem kuşağında olan ülkemizin her şehrine yönelik bir ‘acil durum eylem planı’ hazırlanmış olması gerekiyor. Eğer her şehre yönelik ‘acil durum eylem planı’ varsa 6 Şubat’ta 11 şehrimizde bu planın neden tam olarak uygulanamadığı da ayrı bir soru olarak zihinleri meşgul ediyor.

6 Şubat Depremlerinden sonra tüm Türkiye varıyla yoğuyla afet bölgesine yardım etmek için seferber olmuştu. Ancak depremzedelere yönelik yapılacak yardımlarda da bir koordinasyonsuzluk vardı. Devlete bağlı yardım kuruluşları, STK’lar, yurtdışından gelen yardımlar ve halkın deprem bölgesine yönelik seferberliği ancak günler sonra kontrol altına alınmıştı. Hatta deprem bölgesinde yardım bekleyen milyonlarca vatandaş varken STK’larla ilgili çeşitli iddialar ortaya çıkmış Türkiye epey bir kızışmıştı. Tüm iddiaların odağında olan AHBAP Derneği, topladıkları yardımlarla Kızılay’dan çadır aldığını duyurmuş ve konu aniden çok farklı bir boyut kazanmıştı. Devlete bağlı yardım kuruluşu olan Kızılay, milyonlarca depremzede soğukla mücadele ederken bir STK’ya çadır satmıştı. Belgelerle ortaya konan bu gerçek bile Türkiye’nin ‘acil insani yardım’ konusunda bile ne kadar tartışmaya açık olduğunu gösteriyor.

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
18
açık
Namaz Vakti 03 Mart 2024
İmsak 05:42
Güneş 07:01
Öğle 12:56
İkindi 16:08
Akşam 18:41
Yatsı 19:55
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Whatsap İhbar Hattı