Faiz ve enflasyon birbirlerini tetikliyor

Faiz ve enflasyon arasındaki neden-sonuç tartışmalarına yanıt niteliğinde bir bilimsel çalışma yayınlandı.

EKONOMİ 21.02.2021, 04:35
2
Faiz ve enflasyon birbirlerini tetikliyor
Maliye dergisinin son sayısında yayımlanan çalışmada, 32 OECD ülkesi üzerinde yapılan ekonometrik analizler neticesinde faiz ve enflasyonun birbirinin nedeni olduğu ortaya kondu.
Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan ve ulusal-uluslararası alanda çok önemli indekslerde yer alan bilimsel hakemli Maliye dergisinin 179. sayısı geçen günlerde yayımlandı. Prof. Dr. İbrahim Halil Sugözü ve Dr. Sema Yaşar tarafından çalışılan “enflasyon ve faiz ilişkisi” ile ilgili bilimsel bir makale de derginin son sayısında yer aldı.

Yapılan çalışmanın temel gayesine ilişkin değerlendirmede: “Çalışmanın amacı, enflasyon ile faiz arasındaki nedenselliğin yönünü tespit etmek ve politika yapıcıların bilimsel veriler ışığında doğru karar almalarına yardımcı olmaktadır. Bu amaçla hem panel veri analiziyle 32 OECD ülkesi incelenmekte hem de nedensellik analizleriyle bu ülkelerde enflasyon ve faiz arasındaki ilişkinin yönü belirlenmektedir. Analizlerin sonucunda Fisher hipotezi ile birlikte özellikle son dönemde dikkat çeken Neo-Fisher etkisinin de test edilmiş olması dolayısıyla literatüre önemli bir katkıda bulunulmaktadır” ifadeleri kullanıldı.

Cumhurbaşkanı ile bazı iktisatçılar arasında “faiz mi enflasyonun nedeni yoksa enflasyon mu faizin nedeni” konusunda bir süredir ciddi bir tartışma yaşanıyor. Yıllardır süregelen ve özellikle son dönemde oldukça sıklıkla dile getirilen faiz- enflasyon tartışmasının kökeninde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yüksek faiz karşıtı söylemleri yer alıyor. Daha önce de yüksek faizden şikâyetler söz konusu olmuş, hatta bu durum Merkez Bankası başkanının bile istifasına neden olarak gösterilmişti. Son dönemde faiz oranlarının yüzde 17’lere kadar tırmanması beraberinde sebep sonuç tartışmasının ateşini de harlamış oldu.

Cumhurbaşkanı’nın sıklıkla kullandığı‘faiz enflasyonun nedenidir’ açıklamalarına karşı bazı iktisatçılar ‘enflasyon faizin nedenidir’ yanıtını veriyor. Bunun dayanağı olarak Fisher hipotezini öne süren iktisatçılar bir anlamda Cumhurbaşkanı’nın açıklamasını bilimsel bulmadıklarını ifade ediyorlar. Fisher hipotezine göre beklenen enflasyon oranlarının yüksek olması, nominal faiz oranlarının da yüksek olarak belirlenmesine neden oluyor. İktisatçı bilim adamlarının büyük bir bölümü çalışmalarında bu hipotezi temel alıyor. Bundan dolayı iktisatçılar iki değişken arasındaki ilişkinin genellikle enflasyondan faize doğru olan yönünü dile getirerek faizden enflasyona doğru bir nedenselliğin olmadığını iddia ediyor.

Yayınlanan çalışmada, mevcut tartışmalardan farklı bulgular elde edildiği ve bulgulara göre faiz ve enflasyonun birbirlerini etkilediği ortaya çıktı. Analiz neticesine göre hem enflasyonun faizin nedeni olduğu hem de faizin enflasyonun nedeni olduğu sonucuna ulaşıldı. Bu durumda mevcut tartışmada her iki tarafın da tek başına enflasyon ve faiz arasındaki nedensellik ilişkisini açıklamakta yanlış olmamakla birlikte eksik oldukları görüldü.

Çalışmada çarpıcı bir sonuç daha elde edildi. Analiz sonuçlarında her iki değişkenin birbirini çok güçlü etkiledikleri ancak enflasyondaki değişimlerin faizi daha güçlü etkilediği ortaya çıktı. Bunun en önemli nedeni olarak araştırmacılar enflasyonun bütün sonuçlarıyla faizi artırdığı ancak faizin enflasyon üzerinde ters yönde de sınırlı bazı etkilerinin olduğunu ortaya koydular.

Çalışmanın sonuç kısmında ise “Uygulanacak para politikaları bu bağlamda ele alınmalı ve her iki değişkenin birbirini aynı yönde etkilediği göz önünde tutularak ekonomik kararlar alınmalıdır. Başka bir deyişle ekonomik karar alıcılar tarafından her iki değişkenden birisi için alınacak herhangi bir karar zincirleme bir etki meydana getirebilecektir” önerisine yer verildi.
Yorumlar (0)
az bulutlu
Namaz Vakti 06 Mart 2021
İmsak 05:37
Güneş 06:56
Öğle 12:55
İkindi 16:10
Akşam 18:44
Yatsı 19:58
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 25 28
14. Getafe 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Whatsap İhbar Hattı