FED düğmeye basıyor: Dolar kuru ne olacak? Ünlü isim yeni rakam verdi

Dolar kuru güne yatay başladı. Evren Devrim Zelyut, FED'in dolar için operasyon başlattığını söyledi. Zelyut, TCMB Başkanı Kavcıoğlu'nun enflasyon açıklaması üzerinden dolar kuru için yeni rakam verdi

EKONOMİ 10.09.2021, 12:20
4
FED düğmeye basıyor: Dolar kuru ne olacak? Ünlü isim yeni rakam verdi
Dolar kuru güne yatay seyirli bir hareketle başladı. TCMB'nin söylem değişikliği ile Türk Lirası karşısında değer kazanan dolar kuru 8,50’nin üzerini görmüştü. Ekonomist Evren Devrim Zelyut, youtube kanalında yaptığı dolar kuru ve faiz açıklamasında Amerikan Merkez Bankası’nın (FED) dolar kuru için düğmeye bastığı söyleyerek operayona hazırlandığı söyledi.
Yatırım tavsiyesi vermeden Türkiye’de dolar kuru olacak sorusuna da cevap veren ekonomist Zelyut, “Delta artsa da azalsa da yurtdışından gelen bu finansal etkiyle kur ne yazık ki yukarıya doğru gösteriyor. Nereye gider dediğimizde arkadaşlar 8,50 önemli bir yer. Burada 8,50’nin üstünde tutunmayı başarırsa ilk hedef 8,65 daha sonra da 8,70’in üstünü deneyecektir diye düşünüyorum.” dedi.
TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun söylem değişikliği ve çekirdek enflasyon sözlerine dikkat çeken Zelyut, “Başkanının zikrettiği 16.70 enflasyon ÖTV indirimleriyle de düştü ve bu da bir seferlik bir hareket. Dolayısıyla buna bakarak Türkiye'de enflasyon kalıcı düşmüştür deyip faizli indirdiğinizde aynen bugün karşımıza çıkan tablo gelir. 8,50’ye yaklaşan 8,40’ın üstüne atan bir dolar kuru karşımızda durur.” değerlendirmesinde bulundu.
Dolar kuru ile ilgili Evren Devrim Zelyut’un değerlendirmesi şöyle:
“Amerika dolarda harekete geçiyor. Dolar/TL'nin yükselmesinde iki sebep var. Birinci sebebi bizim merkez bankamız siyasi otoriteden yani Erdoğan'dan aldığı talimatla bir faiz indirimi operasyonuna girdi. Bunu anlattık ve Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu 16.76 çekirdek enflasyonu baz alacağım. Faizi de buna bakarak indireceğim lafına getirdi. Yani faiz yüzde 19, çekirdek enflasyon 16. Kuvvetle muhtemel eylülün sonunda bir faiz indirimi olacak diye dolar kuru 8,50’ye doğru tekrar bir yolculuğa çıktı. Merkez Bankası bu işe baş koydu dedik. Neden AKP oy kaybediyor ve bu oy kaybını engellemeleri lazım. Merkez Bankası’nın bu çekirdek enflasyon tezi yanlış, neden yanlış dediğimizde bir kere o 16,76’lık c tanımı denilen bir çekirdek enflasyon var. Onda gıda hariç, tütün hariç, alkollü-alkolsüz içecekler, altın hariç bir TÜFE hesabı yapılıyor. Eğer siz enflasyon hesabına gıdayı katmayacaksanız olur mu? Yani insanlar besinsiz yaşayabilir mi? Eğer siz tütünü, altını katmazsanız insanlar ne yiyor ne içiyor. Bunu ayıklayarak bir enflasyon hesabı yapıp bunu 16 deyip daha sonra da bu 16’ya dayanarak faiz indirimi olur mu? Elbette ki olmaz. Eğer siz çekirdek enflasyonu kafaya takıyorsanız birde çekirdek enflasyonda yönetilen, yönlendirilen fiyatlar hariç TÜFE var. Oda e tanımı bunlar tanım tanım. Özel kapsamlı tüfe diye geçiyor. Orada da enflasyon 20.66. Onu baz al başkan o zaman da 1.6 puan faiz artırımı yapman lazım. Neticede olay çok belli. Yani siyasi irade vermiş talimatı kendi ağzıyla dedi. Merkez Bankası da ona yol açıyor ama bakın bu yol açtıkça da ne oluyor? Enflasyon gerçekte düşmediği için çekirdekte onu bunu çıkartarak düşük bir rakam hesaplıyorsun. Bu çekirdek enflasyon başkanının zikrettiği 16.70 enflasyon ÖTV indirimleriyle de düştü ve bu da bir seferlik bir hareket. Dolayısıyla buna bakarak Türkiye'de enflasyon kalıcı düşmüştür deyip faizli indirdiğinizde aynen bugün karşımıza çıkan tablo gelir. 8,50’ye yaklaşan 8,40’ın üstüne atan bir dolar kuru karşımızda durur.
Bunun üstüne bir Amerikan operasyonu geliyor diyorum. Stlouis FED şubesinin internet sitesinden aldığımız grafiğin bize gösterdiği Amerikan Merkez Bankası FED'in gecelik ters repo imkanını gösteriyor. Yani FED tarafından geçici açık piyasa operasyonları ile hazine menkul kıymet satışlarını gösteriyor. Daha açık ifadeyle söyleyecek olursam bu grafiğin gösterdiği yatırımcılar elindeki parayı çok kısa vadeli olarak FED'e veriyorlar ve bunun karşılığında da hazine kâğıdı alıyorlar. Bu işlemlerde FED’e park edilen parayla dolardaki bir operasyonun FED tarafından yapılan operasyonu çok net görüyorsunuz. 2021 Nisan’da buradaki para 35 milyar dolarlar da geziyor ama. Mayıs ayında 293 milyar dolara çıkıyor. 30 Haziran’da 991 milyar dolara çıkıyor ve ondan sonra son olarak vardığımız nokta 1.1 trilyon dolara çıkmış durumda. Bu rakam çok ciddi bir rakam. Neden bir şekilde bu parayı FED piyasadan emiyor. Elbette tekrar piyasaya dönüyor ama grafikte mayıs ve bugün arasındaki harekete baktığınız zaman o emilen para miktarının arttığını görüyorsunuz. FED daha önceleri zaten pahalı da çıkıp açıklama yapmıştı. Kısa vadeli faiz oranlarını bir şekilde dengede tutmak için bu imkanı kullanıyordu. Ama burada artık FED'in yaptığı operasyon çok bariz bir şekilde karşımızda duruyor ve bu paranın yavaş yavaş geri çekilmesine dair bir işaret olarak bu ters repo işlemlerini okumamız mümkün.
Amerika Merkez Bankasının tavrı, saldıkları paraya kafayı taktılar ve bunu geri çekecekler. Dolayısıyla bun ufak ufak teknik operasyonlardır. Bu yapılanlar çok bariz bir şekilde Amerika Merkez Bankası'nın üyelerinin beyanatları da bu yönde.
Mesela Dallas FED Başkanı Robert var. O da diyor ki bu ay içinde FED'in varlık azaltımı planını açıklaması gerekiyor. Bunu da güçlü verilerle desteklenmesi lazım diyor. Planın kısa bir süre uygulanmaya başlaması lazım ve işaret ettiği ayda ekim ayının başını söylüyor. Dolayısıyla bunları yan yana koyduğumda Amerikalıların dolarda bir operasyona teknik olarak zaten başladığını görüyoruz.
Sonuca gelelim. Ne olacak şimdi? Delta varyantının arttığını düşünelim hatta bunun üstüne bir mu varyantı geldi diyelim. Böyle bir durumda ne olacak bir düşünce zinciri kuralım. Kurduğumuz zaman normalleşme ertelenecek. Hayat yine kapanmaya falan başlayacak. Haliyle hani hayat direk kapanmasa da bir takım sıkıntılar oluşacak ve bizim tahmin ettiğimiz büyümeler, büyüme gerçekleşmeleri daha küçük gelecek. Büyümeden geriye doğru düşeceğiz sözün özü. Peki büyüme düşerse, Amerika Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası bastığı bu paraları geri çeker mi? Yani bu paraları neden bastı, piyasayı desteklemek için bastı. Eğer büyüme beklentileri düşecekse merkez bankaları bu varlık alımını azaltmayı ya da faiz artırmaya hiç düşünmez zaten. Böyle bir durum var. O zaman ne olacak? Eğer bu paralar geri çekilmeyecekse varlık alımı azaltılmayacaksa o zaman enflasyon yukarıya doğru gidecek.
Çünkü o basılan para serseri bir mayın gibi piyasada dolaşmaya devam edecek. Çin'de bile rakamlar açıklandı. 9,5 oldu enflasyon. Tedarik sorunları yine devam etmeye başlayacak fiyatlar yukarıya doğru gidecek. Finansal olarak yani para miktarına bağlı hem de üretime bağlı ve tedarik sıkıntılarına bağlı fiyatlar yukarı gidecek enflasyon yukarı gidecek. Amerika'da da Avrupa'da da Türkiye'de de öyle bizim merkezin beklediği gibi enflasyonun düşük düşeceği yok.
Şimdi Amerika’da enflasyon yukarı giderse bakın zinciri kurduk götürüyoruz deltanın artmasıyla başladık. Enflasyon artarsa ne olur? Amerikan 2-5-10 yıllık tahvil faizleri yukarı gider. Dolar endeksi yukarı gider ve bu işin sonunda da bizde de dolar kurı buna bağlı olarak yukarı gider.
İkinci senaryo deltanın azalması diyelim. Deltanın azalmasında da biraz önce FED üyelerinin tamamı ve teknik olarak yapılan operasyonu da grafikle gösterdim. Biz bu varlık alımını azaltalım diyor. Yani her ay 120 milyar dolar piyasaya veriyorum bunu kısayım diyor. Artı bu bittikten sonra faiz artıralım diyor. Varlık alımlarının kısılması bu bile bizde dolar/TL yukarıya doğru çekiyor.
Hatırlayın 8,27 düşüşü engelleyen haberdir bu. Daha sonra 8,50’ye yaklaştıran haber bizimkilerin basiretsizliğidir. Doğal olarak 2022’nin başında ortasında faiz artırımları gündeme gelir. Faiz artırımı gündeme geldiğinde bugün 4 trilyondan fazla bir dolar piyasaya çıkmışsa ve bunun geri çekilmesi karşımıza gelirse ne olacak? Dolar kuru yine yukarı gidecek. Delta artsa da azalsa da bizde bu kur yukarıya gidecek yani yurt dışından gelen etkilerle yukarı gidecek keza Türkiye'nin içinde tarımı ve sanayiyi ihmal etmiş bir AKP’li olduğu için de bu kur yukarıya doğru gidecek diyorum ve en son dolar endeksine baktığımda 34 gün önce dolar endeksi en son 92’ye düşmüştü. Sonra tekrardan 92.8’e çıktı. 92,5 lira falan düştü. Dolar endeksi de Amerikan dolarının altı major paraya göre değerini gösterir. Dolar endeksi yukarıya gidiyor. Niye Amerikan 10 yıllıklarından dolayı. 10 yıllıklar 1. 33 ama bu 10 yıllıklara baktığımda 3 gün önce daha 1,28’deydi. Niye çıktı bunlar? İşte az önce söylediğim FED kurmaylarının görüşlerinden dolayı. Bir kez daha tekrar edelim ki delta artsa da azalsa da yurtdışından gelen bu finansal etkiyle kur ne yazık ki yukarıya doğru gösteriyor. Nereye gider dediğimizde arkadaşlar 8,50 önemli bir yer. Burada 8,50’nin üstünde tutunmayı başarırsa ilk hedef 8,65 daha sonra da 8,70’in üstünü deneyecektir diye düşünüyorum.”
Editörün Notu: Haberde yer alan ifadeler yorumcunun kendi görüşlerini yansıtır. Haber, yönlendirme ve yatırım tavsiyesi amacı taşımaz.
Yorumlar (0)
33°
açık
Namaz Vakti 23 Eylül 2021
İmsak 04:59
Güneş 06:19
Öğle 12:37
İkindi 16:04
Akşam 18:45
Yatsı 20:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 6 14
2. Hatayspor 6 13
3. Trabzonspor 5 13
4. Altay 6 12
5. Karagümrük 6 11
6. Konyaspor 5 11
7. Fenerbahçe 5 10
8. Kayserispor 6 10
9. Alanyaspor 5 9
10. Gaziantep FK 6 8
11. Galatasaray 6 8
12. Sivasspor 6 6
13. Adana Demirspor 6 6
14. Malatyaspor 6 6
15. Kasımpaşa 5 5
16. Göztepe 6 5
17. Antalyaspor 6 5
18. Başakşehir 6 3
19. Giresunspor 5 1
20. Rizespor 6 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 6 16
2. Ankaragücü 6 12
3. Eyüpspor 6 12
4. Erzurumspor 6 12
5. Tuzlaspor 5 11
6. Bandırmaspor 6 9
7. Manisa FK 6 9
8. Boluspor 5 7
9. Samsunspor 5 7
10. Kocaelispor 5 7
11. Altınordu 6 7
12. Menemenspor 6 7
13. Adanaspor 6 6
14. Balıkesirspor 5 6
15. Denizlispor 6 6
16. Bursaspor 6 5
17. Gençlerbirliği 6 5
18. İstanbulspor 5 4
19. Ankara Keçiörengücü 6 4
Takımlar O P
1. Chelsea 5 13
2. Liverpool 5 13
3. M. United 5 13
4. Brighton 5 12
5. Man City 5 10
6. Everton 5 10
7. Tottenham 5 9
8. West Ham 5 8
9. Brentford 5 8
10. Aston Villa 5 7
11. Watford 5 6
12. Leicester City 5 6
13. Arsenal 5 6
14. Crystal Palace 5 5
15. Southampton 5 4
16. Wolverhampton 5 3
17. Leeds United 5 3
18. Newcastle 5 2
19. Burnley 5 1
20. Norwich City 5 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 6 16
2. Atletico Madrid 6 14
3. Sevilla 5 11
4. Valencia 6 10
5. Rayo Vallecano 6 10
6. Real Sociedad 5 10
7. Athletic Bilbao 6 9
8. Barcelona 4 8
9. Osasuna 5 8
10. Mallorca 6 8
11. Villarreal 5 7
12. Real Betis 5 6
13. Espanyol 6 6
14. Elche 6 6
15. Cádiz 5 5
16. Levante 6 4
17. Celta de Vigo 6 4
18. Granada 5 3
19. Getafe 6 0
20. Deportivo Alaves 5 0
Whatsap İhbar Hattı