banner8

banner9

Kıbrıs’ta Türklerin katliamındaki en önemli aktör

Kurucusu ve ilk koruyucusunun havari Barnabas olduğu kabul edilen bağımsız Rum Ortodoks Kilisesi, Kıbrıs Osmanlı Devleti idaresi altına girince Ada’daki Hristiyan halkın temsilcisi kabul edildi.

KÜLTÜR SANAT 13.11.2022, 09:35
Kıbrıs’ta Türklerin katliamındaki en önemli aktör
Doğu'nun en eski kiliselerinden Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’nin, 3. MakarIos’un 1950’de başpiskopos seçildikten sonra siyaset ve gündelik hayata tam tesir etme ve söz sahibi olma özelliği, geçen hafta kanserden ölen 2. HrIsostomos döneminde tüm gerçekliğiyle sürdü.
Kurucusu ve ilk koruyucusunun havari Barnabas (Apostolos Varnavas) olduğu kabul edilen bağımsız Rum Ortodoks Kilisesi, Kıbrıs Osmanlı Devleti idaresi altına girince Ada’daki Hristiyan halkın temsilcisi kabul edildi. Hem Osmanlı idaresinde hem de İngiliz sömürge döneminde Rumların karar alma mekanizmalarında oldukça derin bir etkiye sahip olan kilise, İngiliz sömürge yönetiminin son döneminde 3. Makarios’un da etkisiyle devlet işlerinden ekonomiye, uluslararası ilişkilerden yargıya ve eğitime kadar yaşamın birçok alanına daha fazla tesir etme gücü kazandı.
Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’nin devlet yönetimi ve siyasetle iç içe girmesine, 1960’dan sonra zaman zaman kilise içinden ve dışından itiraz ve eleştiriler geldi. Bu itirazlardan biri de Kıbrıs Ortodoks Kilisesi Kutsal Sinodu’nun 2 Mart 1972’deki oturumunda 3 metropolitin bir din adamının dünyevi görevde bulunmasının kilise kanunlarına aykırı olduğu yönündeki kararları ve görevde bulunan Cumhurbaşkanı Başpiskopos 3. Makarios’u istifaya davet etmesiyle yaşandı. Siyasi tarihe “1972-1973 Kıbrıs dini darbe girişimi” olarak geçen bu itiraza katılan 3 metropolit görevden alınırken 3. Makarios, Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı makamının laik olarak adlandırılamayacağını ve bu şartlar altında laik göreve sahip olmanın başpiskoposa herhangi bir şey vermediğini savundu.
* Özellikle iki toplumlu Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1959’da kurulmasının ardından 3. Makarios’un din adamlığı misyonun yanı sıra aynı zamanda Ada’nın ilk Cumhurbaşkanı olması, Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’ni siyaset, devletin uluslararası ilişkileri ve toplumsal yaşama daha çok etki eder bir pozisyona ulaştırdı. 3. Makarios’un ardından başpiskopos seçilen 1. Chrysostomos ve ondan sonra gelen 2. Hrisostomos Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’ni Kıbrıs Rum Kilisesi’nin dini yapıdan çok devleti yöneten, siyasetten, eğitime, ekonomiden yargıya devamlı etki eden bir kurum halinde tutmayı sürdürdü.
Kilisenin 1930’lardan itibaren Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlama ideali Enosis’i benimseyerek ve dini mesajlar yerine daha çok aşırı milliyetçi argümanlar kullanması ile diğer birçok Ortodoks kilisesinden farklı olarak, Kıbrıs Kilisesi’nin ekonomik yatırımlar ve ticari işlere doğrudan girip “piskopos işadamı” modeli oluşturması zaman zaman eleştirilerin odağı oldu. Avrupa Birliği’nin (AB) 2013 yılında Kıbrıs Rum Yönetimi’nin yaşadığı ekonomik kriz sonrası bankacılık sektörü için ön gördüğü önlemlerin Kilise’nin ekonomik çıkarlarını etkilemesiyle Kilise, çıkarlarını korumak ve bunları kamu yararı ve genel çıkar ile ilişkilendirmek için defalarca sesini yükseltti. 3. Makarios’dan 2. Hrisostomos’a Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi’ni yöneten din adamları, devlet idaresi ve yaşama müdahale etmediklerini sadece liderlik olarak görüşlerini açıkladıklarını beyan etseler de kilisenin Kıbrıslı Rumların tüm karar alma süreçlerindeki etkileri toplumun bütün katmanları tarafından kabul görüyor.
Pazartesi günü ölen Kıbrıs Rum Ortodoks Kilisesi Başpiskoposu 2. Hrisostomos, görev yaptığı 2006-2022 yıllarında din işlerinden çok politika, uluslararası ilişkiler, eğitim, borsa ve ekonomiye dair müdahale ve yorumlarıyla biliniyordu. GKRY’de siyasi ve ekonomik gücü temsil eden 2. Hrisostomos görevde bulunduğu dönemde kiliseye dini bir aktörden çok siyasi bir yapı olarak yön veriyordu. Daha göreve gelmeden önce 2004’te Kıbrıs’ın iki tarafında da BM tarafından halk oylamasına sunulan Annan Planı’na açık cephe alan ve plana “Hayır” oyu verilmesi için kampanya yürüten 2. Hrisostomos, Ayasofya’nın cami olarak açıldığı 2020’de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) medyasına verdiği beyanatta, “Türkiye yok etmeyi öğrendi, başkalarının kültürlerini kendine mal etmeyi öğrendi ve bazen kendisine fayda sağlamadığına inandığı şeyleri yok ediyor” ifadelerini kullandı. Kendisinden önceki başpiskoposlar gibi kilise işlerinin yanı sıra devlet işleri ve toplumsal yaşamda da etkili olan 2. Hrisostomos, 2013 ekonomik krizinde GKRY’ne sunulan kredi ve kurtarma paketlerinin kabul edilmemesi gerektiğini savunarak bunların, GKRY’ye çöküş getireceğini iddia etti.
AB’de ortak para Avro Bölgesi’nden çıkılması gerektiğini savunan 2. Hrisostomos, kredi kuruluşları ve Avrupa Birliği (AB) üyesi bazı devletlerin GKRY’ye sunduğu krediler ve kurtarma paketlerinin kabul edilmesine karşı da açıklamalar yaptı. 2. Hrisostomos mali krizin yaşandığı 2013’te teknokratları bankacılık sistemine zarar vermekle suçlayarak halkı isyana çağırdı.
Daha önce Rusya ve Rus sermayesine olumlu bakan 2. Hrisostomos, Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesi sonrası Fener Rum Patriği Bartholomeos’un, Ukrayna Ortodoks Kilisesi’ne bağımsızlık kazandıran kararını tanımış ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i sert ifadelerle eleştirdi. Bartholomeos’un Hrisostomos için yapılacak cenaze törenine katılımı bu açıdan dikkatleri çekiyor siyasette aşırı sağcı ve ırkçı Rum Ulusal Halk Cephesinin (ELAM) Rum Temsilciler Meclisine girmesini “İyi çocukların başarısı” olarak değerlendiren 2. Hrisostomos, siyasete taraf olduğu yönündeki eleştirilere de “Kilisenin başının siyasi konularda görüş belirtme hakkı vardır” şeklinde cevap verdi. Öte yandan Malezya’daki bir yolsuzluk soruşturması çerçevesinde 2016’dan beri Interpol tarafından kırmızı bültenle aranan iş insanı Low Taek Jho’ya verilen GKRY vatandaşlığının, Başpiskopos 2. Hrisostomos’un 300 bin Avro karşılığında yöneticilere yazdığı referans mektuplarıyla sağlandığı iddia edildi. Başpiskopos 2. Hrisostomos, “kötü niyeti olmadan” Jho’dan 300 bin Avro aldığını ve bazı bakanlara mektup yazdığını kabul etti.

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 03 Aralık 2022
İmsak 06:03
Güneş 07:28
Öğle 12:33
İkindi 15:07
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı