banner8

banner9

Ünlü ekonomistten kötü haber: 2023'te devasa zamlar yağacak

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başında olduğu AKP iktidarı yanlış ekonomi politikalarına tepkiler sürüyor. AKP'nin yeni yılda vatandaşı büyük sıkıntıya sokacak zamlara hazırlandığı düşünülüyor.

GÜNDEM 18.10.2022, 07:25 18.10.2022, 11:50
3
Ünlü ekonomistten kötü haber: 2023'te devasa zamlar yağacak

Ekonomist Evren Devrim Zelyut, Yeniçağ'daki köşesinde "2023'te daha büyük zamlara hazır mısınız?" başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yönettiği AKP iktidarının yeni yılda faturalar başta olmak üzere vatandaşa ağır yük getirecek çok sayıda başlıkta yeni büyük zamlara hazırlandığını kaydeden Zelyut, "AKP seçim var diye 20 yıldır bozduğu gelir dağılımını yine sonrasında vatandaştan almak kaydı ile güya düzeltmeye çalışacak. Ama şerri hayrından büyük olacak. Bunları yapmak yerine zamanında reformlarla sanayimizi dış girdi bağından kurtarsaydı şimdi kur krizi yaşamazdık. Oligarklarına ihalelerde milyarlar vermeseydi, partizanlık yapıp kaynakları kendi yandaşlarına akıtmasaydı an itibari ile halkın alım gücü daha yüksek olur, millet elektrik, gaz faturası hesabı yapmaz, bazılarımız çöpten sebze, meyve toplamazdı. Yapılan her seçim kokan hareket 2023'te devasa zamlar olup üzerimize yağacak, bundan kaçış yok" dedi.
İşte Evren Devrim Zelyut'un yazısı şu şekilde:

"Hani bir deyim vardır; perşembenin gelişi çarşambadan belli olur diye, işte Türk ekonomisinin de 2023 yılında ne olacağına dair dün önemli veriler geldi. Bunlardan ilkini Merkez Bankası açıkladı. Bakın kısa vadeli borç konusunda Merkez ne demiş:
"2022 Ağustos sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku, 185,9 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Söz konusu stokun 16,0 milyar ABD dolarlık kısmı, Türkiye'de yerleşik bankaların ve özel sektörün yurt dışı şubeleri ile iştiraklere olan borçlarından oluşmaktadır. Borçlu bazında değerlendirildiğinde, toplam stok içinde kamu sektörünün %19,9, Merkez Bankası'nın %17,0,  özel sektörün ise %63,1 oranında paya sahip olduğu gözlenmektedir."
Peki bu veri bize ne söylüyor?
1-Kısa vadeli borç arttıkça, eksi 60 milyar dolar rezervi hesaba katarsak, kurun yukarı yönlü eğilimi kuvvetlenerek devam edecektir. İşin en vahim kısmı ise, an itibari ile 'Net Hata Noksan' denilen kaynağı belirsiz girişler veya Rus/Arap sermaye destekleri ile tutulmaya çalışılan kur, bu unsurların bir şekilde çalışmaması halinde çok uçuk değerlere ulaşarak ekonomiyi büyük bir yıkıma götürebilir.
2-Rakamda sanayinin aldığı borçların büyük bir yüzde oluşturduğunu gözlemliyoruz. Bu da ithal etmeden çalışamayan bir sanayi olduğunu bizlere gösteriyor. Ancak ithal ederek düşük teknoloji üretimine bağlı sistem bir yıl içinde tıkanacaktır, zira üretilen mallar para etmediği gibi bunları üretmek için alınan borçları elde edilen hasılatla çevirmek iyice zorlaşacaktır. Hem para etmeyen mallar satıyorsunuz, geliriniz azalıyor, hem de bunları üretmek için devasa borca girip dışarıya kaynak akıtıyorsunuz.
Bu çıkarımın ispatı olarak TÜİK'in Dış Ticaret Endeksleri, Ağustos 2022 raporuna bakmak yeterlidir. Raporda ihracat birim değer endeksinin %5,9 arttığını gözlerken, ithalat birim değer endeksinin %26,0 artarak, bir birimlik ithalata daha fazla para ödediğimizi görüyoruz. Bu makas ekonomimizin aleyhine tehlikeli bir şekilde açılmaktadır.
Sonuç olarak kurların yukarı çıkışı girdi maliyetlerimizi artırarak enflasyonun 2023 yılında da artarak devam etmesini sağlayacaktır. Burada kurdaki artışı sanayimizin dışa bağlı çalışması ile artan ithalatın yarattığını unutmayalım. Kurlara etki eden ABD Merkez Bankası FED'in davranışları da bahsedilmesi gereken ayrı negatif bir konudur.
Ancak, 2023'teki devasa zam dalgasının oluşmasının nedeni, seçimler nedeniyle uygulanacak popülist kamu maliyesi uygulamaları olacaktır.
Dün yapılan açıklamaya göre, merkezi yönetim bütçesi Eylül ayında 78,6 milyar TL açık verdi. Böylelikle 2022 yılının en yüksek aylık açığı kaydedildi.
Planlarda açığın yıl sonunda 461 milyar TL'ye ulaşması bekleniyor. An itibari ile ilk dokuz ayda açık -45,5 milyar TL ise, o zaman yılın son 3 ayında yapılacak harcama 415,5 milyar TL olacaktır. Peki bu devasa açığı kim kapatacak?
Bu açık için borç alınacak, faizi ise vatandaş ödeyecektir. Geçen yıl 330 milyar TL olarak planlanan faiz ödemeleri 2023'te 565 milyar TL'ye çıkacak. Artış %71 olacak. Peki faiz ödemeleri için Hazine vatandaşa müracaat edecekse nasıl alınacak bu para? Elbette mazota, gaza, aklınıza gelen her mala ve vergilere zam yapılarak…
2023 yılında bütçe büyüklüğü 4 trilyon 469 milyar lira olarak öngörülürken, 659 milyar liralık bütçe açığı bekleniyor. Bu açığın kapatılması için gereken para yukarıda bahsettiğim gibi vergiler ve zamlarla bizden alınacak. Ama zam yoluyla vatandaştan kepçeyle alınmadan önce, AKP popülizmi önce kaşıkla verecek: Örneğin 2023 yılında planlanan doğal gaz ve elektrik sübvansiyonunun bütçeye yükü 600 milyar lira olacak.
AKP seçim var diye 20 yıldır bozduğu gelir dağılımını yine sonrasında vatandaştan almak kaydı ile güya düzeltmeye çalışacak. Ama şerri hayrından büyük olacak. Bunları yapmak yerine zamanında reformlarla sanayimizi dış girdi bağından kurtarsaydı şimdi kur krizi yaşamazdık. Oligarklarına ihalelerde milyarlar vermeseydi, partizanlık yapıp kaynakları kendi yandaşlarına akıtmasaydı an itibari ile halkın alım gücü daha yüksek olur, millet elektrik, gaz faturası hesabı yapmaz, bazılarımız çöpten sebze, meyve toplamazdı.
Yapılan her seçim kokan hareket 2023'te devasa zamlar olup üzerimize yağacak, bundan kaçış yok."

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 05 Aralık 2022
İmsak 06:04
Güneş 07:29
Öğle 12:34
İkindi 15:07
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı