banner8

banner9

'Dolar kıtlığı piyasaları vuracak' diye uyardı: Ana dalgaya hazır olun

Türkiye derin bir ekonomik krizden geçerken ekonomistler dolarda yaşanacak kıtlığa dikkat çekiyor. Dolarda yaşanacak ani yükselişin piyasaları alt üst edeceği düşünülüyor.

EKONOMİ 15.11.2022, 02:00
1
'Dolar kıtlığı piyasaları vuracak' diye uyardı: Ana dalgaya hazır olun
Ekonomist Evren Devrim Zelyut, Yeniçağ'daki yazısında Türkiye'de yaşanacak dolar kıtlığına dikkat çekti.
"Dolarda ana dalgaya hazır olun" başlıklı yazısında Türkiye'nin dolar kıtlığına gireceğini ve dolar kurunun yükseliş yaşanacağını kaydeden Zelyut, "Türkiye için önümüzdeki dönem, 9 trilyona kafayı çarpıp düşmeye başlayan küresel dolar miktarı azalışı sorun olacaktır. Ülkemizdeki dolar kıtlığının ne yazık ki artacağını göreceğiz. Her ne kadar Rusya, Körfez ve Net Hata Noksan yani kaynağı belirsiz paralarla kur 18 civarında tutulmaya çalışılsa da, dolar kıtlığını artıracak yeni gelişmeler 18'de yapılacak savunmayı her geçen gün daha da zorlaştıracaktır. Ve o savunma kırıldığında yükseliş saydığımız nedenlere bağlı olarak çok daha sert bir şekilde gerçekleşecektir" dedi.
İşte  Evren Devrim Zelyut'un yazısı şu şekilde:

" ABD Enflasyonu 7,7% ile 7,9% olan beklentinin altında gelince, bu durum Amerikan Merkez Bankası FED'in artık daha sert faiz artırmasına gerek duymayacağı şeklinde yorumlanıp, doların değer kaybettiği, borsalar ve altının güçlendiği bir piyasayı izlemiştik. Amerikan dolarının küresel olarak değerini gösteren DXY yani Dolar Endeksi 112'den 106'ya, 5% düşerken, dolar/TL 18,60'dan 18,46'ya kadar düşebildi. Daha sonra tekrar 18,60 oldu.
Burada dikkatinize sunmak istediğim nokta şu: DXY ne kadar sert geri çekiliyor, ama dolar/TL sadece 14 kuruş düşüyor sonra onu da geri alıyor. Bu mekanizma bile dövizde ne kadar sorunlu bir yapı içinde olduğumuzu göstermektedir. An itibari ile dolar kıtlığı kurun düşmesini engellemektedir. Ancak karşılaştığımız sıkıntılar bununla kalmayacak. Size maddeler halinde anlatayım:
Bildiğiniz gibi iki yapısal sorunumuz var:
A-Faizi enflasyonun altında yapay bir şekilde düşük tutarak, millî paramızın değerini düşürmek, bu işin sonunda dövize talebi artırarak kurun yükselmesine neden olmak, sonuç olarak ithal yarı mamulle dönen sanayimizin üretim maliyetlerini artırmak yani enflasyona neden olmak.
B-Türk sanayisinin düşük teknoloji içeren malları üretmesi ve bunları satması sonucu az para kazanması. Yaptığı ithalattan daha fazla ihracat yapamaması. Daha başka bir ifade ile rezervleri dolduracak, yükte hafif pahada ağır malları üretip satamaması sonucu dolar kıtlığı yaşanması.
Şimdi bu sorunlar yetmezmiş gibi bir de ek sorunlar geliyor. Siz bu yazıyı okurken Ekim ayına ilişkin bütçe dengesi rakamları açıklanacak. Yıl sonu itibari ile 460 milyar TL olmasını beklediğimiz açık Türkiye'nin borçluluğunu, faizleri, enflasyonu ve bağlı olarak kuru da yukarı çekecek.
Seçim ekonomisi nedeni ile bol keseden dağıtılan, karşılığı olmayan bu paralar, önce enflasyon olup sofralarımızı sonra kur artışı olup sanayi maliyetlerimizi vuracak. Nasıl derseniz, bir ekonomide para miktarı, mal üretiminden yani büyümeden daha fazla artarsa, fiyatlar talep nedeni ile artar. Yani enflasyon oluşur. Enflasyon ise Lira'nın değer kaybıdır. Lira değer kaybettikçe vatandaş dolara kaçar, kurlar yukarı gider.
Bütçe açıkları, onları kapatmak için alınan borçlar ve faiz ödemeleri önümüzdeki günlerde başımızı ağrıtacak ama iş bununla da kalmıyor. Neden derseniz kuru etkileyen olaylar, biliyorsunuz sadece bizle alakalı değil. Amerikan Merkez Bankası da bir ay enflasyon düşük geldi diye daraltıcı, sıkı para politikasından vazgeçmeyecek.
FED'in faiz artırımlarına devam ederek nihai faizi 5 üzerine atacağını tüm piyasa söylüyor. Bu Türkiye'nin bütçe açıkları nedeni ile ihtiyacı olan borcun faizini daha da yukarı çekecek. Ancak ana dalga faiz yoluyla değil, doların fiziki olarak dünyada azalması ile bizleri etkileyecek.
Amerikan Merkez Bankası FED'in toplam varlıkları yani kabaca bastığı para miktarı 2020 Şubat ayında 4,1 trilyon dolardı. Salgınla birlikte ekonomiyi desteklemek için yapılan tahvil alım programları ve hane halkına yardımlarla bu para miktarı 2022 Nisan ayında 8,9 trilyon doları gördü. Bu muazzam parasal genişlemeden 1 dolar dahi Türkiye'ye girmedi. Çünkü AKP içte ve dışta agresif bir politika anlayışı ile tüm yatırımcıları ülkemizden büyük bir başarı ile kaçırmıştı!
Amerika'da enflasyonun çift haneye yaklaşması ile FED alarm vererek faiz artırım döngüsüne girmiş ve parasal miktarı da küçültmeye başlamıştır. 2 Kasım itibari ile parasal büyüklük 8,6 trilyon dolara inmiştir. Grafiğe baktığımızda azalan parasal varlıkların adeta bir dalga hareketine benzediğini görüyoruz.
Türkiye için önümüzdeki dönem, 9 trilyona kafayı çarpıp düşmeye başlayan küresel dolar miktarı azalışı sorun olacaktır. Ülkemizdeki dolar kıtlığının ne yazık ki artacağını göreceğiz. Her ne kadar Rusya, Körfez ve Net Hata Noksan yani kaynağı belirsiz paralarla kur 18 civarında tutulmaya çalışılsa da, dolar kıtlığını artıracak yeni gelişmeler 18'de yapılacak savunmayı her geçen gün daha da zorlaştıracaktır. Ve o savunma kırıldığında yükseliş saydığımız nedenlere bağlı olarak çok daha sert bir şekilde gerçekleşecektir.
AKP seçimlerden önce kırılma olmaması için planını yapmış gibi duruyor. Ancak seçimlerden sonra ülke yönetimine kim gelirse gelsin ertelenmiş, bastırılmış bir dolar hareketi ile karşı karşıya kalacak, çünkü bu süre zarfında Türkiye ne ihracatını iki kat artıracak, ne de altın madenleri ya da büyük doğal gaz rezervleri bulup cari açığını kapatabilecektir.
Benim merak ettiğim konu ise şu: Acaba Türk halkı siyasi bekasını ekonomiden önde tutan bu anlayışa karşı sandıkta ne yapacaktır?"

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 30 Kasım 2022
İmsak 06:00
Güneş 07:25
Öğle 12:32
İkindi 15:08
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı