banner8

banner9

01.10.2022, 10:22 33

İRAN ÜZERİNDEKİ BİTMEYEN SİNSİ EMELLER

Günlerdir tüm medya kuruluşları İran sokaklarından canlı yayın yapıyor. Yaşanan süreçte Mahsa Amini isimli bir kadını başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle polisin dövdüğü, ardından karakolda gözaltında iken öldüğü şeklindeki iddiasıyla başlayan protesto süreci tüm İran’ı karıştırmış durumda.

Resmi kaynaklarca basına servis edilen görüntülerden ve yapılan açıklamalardan anlaşıldığına göre Amini daha önce yaşadığı bir rahatsızlık nedeniyle bulunduğu ortamda aniden fenalaşarak ölmüş.

Protestocuların iddialarının aksine resmi makamlar karakolda dövülmediğini ısrarla vurgulamaktadır.

Ekranlardan aktarılanlardan da anlaşıldığı üzere ülke genelinde devam etmekte olan olaylarda kamu araçları tahrip ediliyor, devrim liderlerinin posterleri yakılıyor. Eylemler ülke sınırlarını da aşarak dünyada “kadına yönelik şiddete karşı duruş ve özgürlük” adı altında bir infiale dönüşerek protestolar rejimi tehdit eder noktaya ulaştı. Ülke büyük bir iç çatışmanın eşiğine çekilmeye çalışılıyor.

Bahanesi ne olursa olsun olaylar, bir tür turuncu devrim girişimidir. Bu girişimler ne ilktir ne de son olacaktır. Turuncu devrim, İran’da mütemadiyen denenen bir süreç olarak devam edegelmiştir. İran’da kadın hassasiyeti hayli yüksek bir olgudur. İran’a hassas olduğu konu üzerinden saldırılıyor. Uzaktan bakınca, kadınların ezildiği bir yer algısı olsa da sivil toplum kuruluşlarında ve kamuda güçlü temsil edilmekteler. Mesela şu anda Amerika’da bulunan İranlı muhalefet lideri bile hem de başörtülü bir kadındır. Geçtiğimiz yıllarda da zamları protesto bahanesiyle yine halk sokağa dökülmüştü olaylar bir süre sonra kendiliğinden durdu.

TURUNCU DARBE GİRİŞİMİ

İran’da 1979 devriminin gerekçelerinin ve temel umdelerinin halen geçerliliğini sürdürdüğünü gözden uzak tutmamakla beraber şayet bahsedildiği gibi gözaltı sürecinde bir olumsuzluk yaşanmışsa bunun hesabının sorulması rejimin güvenilirliği ve devamlılığı açısından önemlidir. Fitneye sebep olmadığı, başkasının yaşam alanına müdahale etmediği, şiddet içermediği, değerleri çiğnemediği ve yok etmediği müddetçe özgürlüklerin esas olduğu bilinmelidir.

Dindar ve seküler olarak toplumun ikiye bölünmüş olduğu İran’da homojen bir toplum yapısı oluşturmak kolay değildir. Baskıcı rejim imajı, bazı devletlerin yayılmacılıkla suçlaması, kimisinin de şeriatçı, molla devleti algısı ile -vurun abalıya misali- herkes saldırıda bulunmaktadır. Buna fırsat vermeden gelişen olumsuz olaylara dur demek de yöneticilerin asli görevidir. Suçlu aramak yerine çözüm bulmaya gayret etmek gerekir. Bilinmelidir ki şiddetle çözüm olmaz, şiddet ancak şiddet doğurur.

Dünyanın her tarafında zulüm gören kadınlara yapılanlara sessiz kalanların bunu köpürtmeleri niyetlerinin açık açık ne olduğunu gösteriyor. Irak’ta, Filistin’de ve birçok Müslüman ülkesinde kadınların ve körpecik kız çocuklarının yaşadıkları tacizlere ve dramlara sessiz kalanların konu İran olunca bir anda kadın hakları savunucusu kesilmeleri sadece samimiyetsizliklerinin göstergesidir.

İRAN’DA YAŞANANLARIN SEBEPLERİ

İran’da yaşanan olayların sebepleri incelendiğinde şu hususların etkili olduğu görülecektir.

Birincisi; İran geçtiğimiz hafta Şanghay üyeliğine imza attı. Amerika’nın başını çektiği tek kutuplu dünyaya alternatif oluşturulan Şanghay Beşlisi daha da güçlendi. Böylelikle İran kendisine gelebilecek dış müdahalelere karşı sağlam bir adım atmış oldu.

İkincisi; Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, ülkede geniş çaplı yürüttüğü yolsuzlukla mücadele sürecinde başarılı görülüyor. Bu durum ülke içinde ve dışında milli çıkarların aleyhine davranan çevrelerde rahatsızlıklara neden olmuştur.

Üçüncüsü; devrimden beri Amerikan ambargosuyla karşı karşıya bulunan İran; dişli, direnişi güçlü bir ülke olarak boyun eğmeden Amerika’nın karşısında 40 yıldır mücadelesini sürdürüyor.

Dördüncüsü; nükleer görüşmelerde İran’ın geri adım atmadığı, duruşundan taviz vermediği, buna karşılık batılıların bundan rahatsız oldukları, sonucunda da bu tarz halk ayaklanmalarına ve darbe girişimlerine destek verdikleri anlaşılıyor.

Beşincisi ve en önemlisi de dünyada Siyonizm’e karşı direnen tek ülke net olarak İran’dır. İsrail’e karşı Filistin mücadelesinde dünyada açıktan destek veren ülke özelliğini koruyor. Lübnan’daki direniş gruplarına katkı sağlıyor. Bu nedenle Siyonizm’in karşısındaki büyük kalenin direnişi olarak görülebilir.

Sonuç olarak hataları olsa da İran’ı insafsızca eleştirmek, Batı’nın tezgâhıdır. Bugün İran karıştırılmaya çalışılıyor. Milli Görüş lideri merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan Hoca’nın tarihi uyarısından belirttiği gibi Suriye’den sonra hedef İran ve Türkiye’dir. İran’ın yaptıklarının doğru olduğu, baskıcı ortamın devam etmesinin gerektiği gibi bir fikri savunmuyoruz. Ancak burada gezi sürecinde zihinlerimize kazınan bir cümleden mülhem ifadeyi tekrar etmek isterim. “Mesele başörtüsü değil, sen halen anlamadın mı?” İran’a her fırsatta yapılan saldırılar bu çerçevede değerlendirilmelidir.

Doç. Dr. Necmettin Çalışkan 29.09.22

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 02 Aralık 2022
İmsak 06:01
Güneş 07:26
Öğle 12:33
İkindi 15:08
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı