banner8

banner9

20.12.2021, 09:55 126

Nijeryalı rahip ve Hrislam 

Yıllar önceydi. Nijerya asıllı bir rahip ile tanışmıştım. 

Kendisine, benim de 2003 yılından beri Amerikan hapishanelerinde, müslüman dini rehber olarak çalıştığımı söylemiştim. 

Rahip: Öyle mi? Ben de müslümanım! dedi. 

Önce şaka mı yapıyor acaba diye yüzüne baktım ama hiçte öyle bir yüz ifadesi yoktu. 

Siz rahip değilmisiniz? Nasıl yani? dediğimi hatırlıyorum. 

Evet, ama ben arada çok fark görmüyorum diye geçiştirmişti . 

Bu konuşmadan aylar sonra, kendisini evime yakın bir parkta gördüm. Bir müslüman sıcaklığıyla konuştu ama ben tekrar, hem müslüman hem Hristiyan nasıl oluyorsun diye soramadım. 

Ben senelerce, kendisinin gizli bir müslüman olduğunu düşündüm ama öyle ise bunu ulu orta ilk tanıştığı kişiye de söylememeli diye de düşünmekteydim. 

Onunla aynı hapishanede çalışan Mısır kökenli bir meslektaşıma, rahiple aramda böyle bir diyalog geçtiğini söylediğimde , kendisine de bunu söylediğini ama o da, buna anlam veremediğini söylemişti. 

Yıllar önce geçen bu diyalog, benim kafamda henüz çözülememiş bir bulmacaydı. Nitekim bir başka Nijerya asıllı rahiple konuştuğum da, onda da ayrı bir sıcaklık hissetmiştim. 

Bunu yakın zamana kadar, Nijerya’nın yarısının müslüman diğer yarısının Hristiyan olmasına ve müslümanlarla hristiyanların aynı ortamda beraber yaşama kültürünün gelişmiş olmasına bağlıyordum.  

Gerçekten de Nijerya’da bir ailenin yarısı Hristiyan, yarısı müslüman olabiliyor ve onlar birlikte yaşayabiliyorlar.  Ancak bu ailelerde de, müslüman kendisini müslüman olarak, hristiyan da hristiyan olarak tanımlıyor. 

Bu bahsi geçen rahibin durumu ise bunlardan farklıydı. Zira o kendisini hem Hristiyan olarak hem de müslüman olarak tanımlıyordu. Kafamdaki bu bulmaca, bundan bir kaç sene önce yaptığım bir okuma ile çözüldü. 

Okumalarımda, Nijeya’da Hrislam diye bir inanç gurubu karşıma çıktı. 

İsminden de anlaşılacağı gibi bu inançtan olanlar, hem hristiyan hem de müslüman olabiliyorlar. 

Hrislam, Nijerya'nın Lagos kentinde, 1970'lerde Müslüman ve Hristiyan dini uygulamalarını birleştiren senkretik bir dini hareket.  

Bu hareket, evvela Nijerya'nın güneybatısındaki Yoruba halkları tarafından benimsendi. 

Yoruba halkları, senkretik dini hareketlere oldukça eğilimli olsa gerek ki, Katolikler içinden Santeria diye bir başka senkretik hareket yine bu coğrafya’nın ürünü. Nijerya’nın özellikle bu bölgesi, Hristiyan ve müslümanların birlikte yaşadığı bölge olarak biliniyor. 

Böyle bir hareketin çıkmasına, Nijerya koşullarında hangi siyasi, sosyal ve kültürel faktörlerin neden olduğunu irdelemek ayrı bir konu, lakin benim ilgimi çeken işin sosyal psikolojisi. 

Nijerya yakın tarihini okuduğunuzda görülüyor ki, böylesi ilginç bir hareketin oluşmasındaki sosyal-psikoloji, müslüman ve hristiyan halklar arasındaki kanlı ve sıcak çatışmalardan duyulan yorgunluk. 

Özellikle nüfusun yarısı müslüman, yarısı hristiyan olunca ve insanlar kendi teolojilerinden referansla birlikte yaşayabilme şansına sahip olamayınca, birlikte barış içinde yaşayabilme adına alternatif bir teoloji yaratmak, kavgadan yorulmuş karizmatik kimselere kalıyor. 

1976’da Tela Tella isimli Yoruba’lı bir vaiz ile başlayan bu hareket beş temele dayandırılıyor. Bunlar; sevgi, merhamet, mutluluk, iyilik ve hakikat olarak biliniyor. Bu hareket, özellikle vaazlarında İsa’nın tanrısının, Muhammed’in tanrısının tek olduğuna ve insanlığın da tek olduğuna atıf yaparak barış çağrısında bulunuyorlar. 

Bu konu üzerinde kapsamlı araştırmalar yapan Marloes Janson, Tella’nın kendisini tanrısal vahye açık özel bir kişi olarak gördüğünü ifade ediyor. Hrislam cemaatinin ayın günleri Pazar veya Cuma değil. İkisinin de ortasında olan Cumartesi günü olarak tayin edilmiş. 

Bu gurup, dini ayinlerinde hem İncil, hem de Kur’an okuyor.  

Teslis konusunda ise aralarında farklı görüşler var. Kimisi teslise inanıyor kimisi ise kabul etmiyor. Lakin bu farklı bakışın birlikte olmalarına mani olmadığını ifade ediyorlar. 

Öyle görülüyor ki, kavga etmekten yorulmuş insanlar, çare olarak, yeni bir din ihdas etmeyi bulmuşlar. 

Bu aslında ortodoks mevcut öğretilerin, barışı, huzuru ve güvenliği sağlama noktasındaki yetersizliklerinden kaynaklanıyor. 

Dini öğretiler, fıkıh üretmekten yoksun mezheplerin esareti altında olmasaydı, bu ilginç dini oluşuma o coğrafyada da kimse rağbet etmezdi kanaatindeyim. 

Zira Kur'anı aklın, vicdanın ve fıtratın penceresinden okuyabilen müslümanlar, her inanç gurubuyla barış içinde yaşamayı başarabilirlerdi. Teolojik çerçevede tartışmalar ve münazaralar olsa da, kimse birilerini din adına öldürmeye yeltenmezdi. 

Dolayısıyla, iki inanç sistemini barıştırmak adına böyle bir senkretik din ortaya çıksa dahi halk nezdinde, bu kadar teveccüh görmezdi. 

Selam ve dua ile..
Yorumlar (1)
Şefika 12 ay önce
Çok ilginç geldi bana bu durum.demek yaşamak savaşmadan öldürmeden birlikte farklılıklarımızla barış içinde olabilmek için yeni din ihdası.oysa islamın aslını öğrenmiş ve anlamış olsalardı diye düşündüm buralardan konuşmak kolay tabide..barış ve kardeşliğin aslının islamda olduğunu anlarlardı .işte nesilden nesile yeni bir din daha...
sanalbasin.com üyesidir
Namaz Vakti 26 Kasım 2022
İmsak 05:57
Güneş 07:21
Öğle 12:31
İkindi 15:09
Akşam 17:31
Yatsı 18:50
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 14 33
2. Boluspor 14 25
3. Pendikspor 13 24
4. Keçiörengücü 13 24
5. Samsunspor 13 23
6. Rizespor 14 22
7. Bodrumspor 14 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 15 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 10
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Whatsap İhbar Hattı