İbrahim Kahveci: 'Şimdi elektrik çarpacak'

İbrahim Kahveci, elektrik fiyatlarındaki hesaplamanın zor olduğunu belirterek "Ya zam yapılacak ya da kesintiler artacak" dedi.

EKONOMİ 22.06.2022, 11:10
1
İbrahim Kahveci: 'Şimdi elektrik çarpacak'
Ekonomi yazarı İbrahim Kahveci, bugünkü yazısında elektrik fiyatlarındaki hesaplanmanın bile zor olduğunu belirterek artışları masaya yatırdı.
"Evet, sistem kilitlendi. Adeta elektriksiz kalmakla karşı karşıyayız. Ya zam yapılacak ya da kesintiler artacak" diyen İbrahim Kahveci'nin bugün Karar gazetesinde yayınlanan yazısının tamamı şöyle:

Faiz sebep & elektrik çarpması sonuç...
Enerji Piyasaları İşletme A.Ş verilerinden aktarıyorum.
Dün (21 Haziran) 1MWh elektrik fiyatı 2,721 liraydı. Tam 1 yıl önce bu fiyat 0,420 liraydı. Artış oranını hesaplamıyorum. İnsanı çileden çıkartan bir artış.
Aylık ortalama fiyattan söyleyeyim: Şubat 2021: 0,,288TL. Ve Haziran 2022: 2.373TL
Yaklaşık 10 katlık bir artış. Çünkü günlük fiyat dün 2,72TL’ye geldi bile.
Ben size bir şey daha söyleyeyim: Üstte verdiğim fiyatlar üreticideki elektrik fiyatıdır. Bunun içinde iletim-dağıtım paraları yoktur; bunun içinde vergiler yoktur; bunun içinde kayıp-kaçak parası yoktur... İşte üreticideki bu fiyata yukarıda saydığım ‘ekler’ eklendiğinde bizler elektriğe 2 kattan fazla para ödüyoruz.
Mesela geçen yıl şubatta üreticide 0,288TL olan elektriği tüketiciye nihai fiyat olan 0,798TL’den satıyordu. Dikkat ederseniz aradaki fark 2,5 kat gibi bir şey...
Şimdi durum öyle değil. Nisan 22’de üreticide elektrik fiyatı 1,831TL ederken tüketiciye satış fiyatı 1,556 liraydı. Sanayici ve esnaf ise bu elektriği bizden çok daha yüksek fiyattan kullanıyor... O ayrı bir şey.
Aylık ortalamadan söyleyeyim: Üreticide fiyat 01-21 Haziran ortalaması 2,373TL; yani evlerde kullandığımız fiyatın (1,56 TL) çok ama çok üzerinde.
Sadece üreticideki fiyatı konut fiyatına yansıtıyoruz dersek en az yüzde 50 zam yapılması gerekiyor. Yok eskisi gibi elektriği normal piyasa satışı yapılsa durumu hiç düşünmeyin: FELAKET...
***
Evet, sistem kilitlendi. Adeta elektriksiz kalmakla karşı karşıyayız. Ya zam yapılacak ya da kesintiler artacak.
Elektrik fiyatları neden artıyor?
İlk neden ithalat fiyatlarından. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerinden aktarıyorum: Geçen yıl şubat ayı Avrupa doğalgaz fiyatı ($/mmbtu) 6,1... Bu yılın ilke 5 aylık ortalaması ise 32,0.
Şöyle yapalım: Gelin bunu TL ile ölçelim: Şubat 2021: 6,1mmbtu*7,08$/TL= 43 TL
Şimdi ise 32,0mmbtu*17,30$/TL= 554 TL.
Gördünüz mü artışı... 10 kattan fazla bir artış var.
Bunu ithal kömür fiyatı üzerinden de yapalım: Şubat 2021 62,0*7,08=439 TL
Şimdi ise 112,4*17,3=1.944 TL. Burada da yaklaşık 5 katlık bir artış var.
İyi ama biz elektriğin hepsini ithal kömür ve ithal doğalgaz santrallerinden mi üretiyoruz? EPDK mart verilerine göre ülkemizde toplam elektrik üretiminin %49,32’si yenilenebilir santrallerden karşılanıyor. Bunlar ne mi? Hidroelektrik, rüzgar, jeotermal, güneş santralleri... Bunlara üretim aşamasında döviz ödemiyoruz; yatırımlarda kullanılan krediler dövizse bizi etkiliyor.
Hatta bu saydıklarıma %15,53 paya sahip yerli kömür santrallerini de ekleyebiliriz. O vakit oran %64,8’e çıkıyor.
Demek ki, elektrik üretiminde doğrudan yurtdışına bağlılığımız %35’lerde kalıyor.
O vakit bu kadar zam neden oldu? Üreticide fiyatlar bu kadar neden arttı?
***
Halka açık elektrik şirketlerinin ilk 3 aylık bilançolarından satışlar ve brüt karlarını vereyim (Satış/Brüt Kar -Milyon TL):
Ak Enerji : 2.215/434 (önceki 614/71)
Aksa Enerji: 5.892/1,427 (önceki 2.144/396)
Aydem Enerji: 849/528 (önceki 257/84)
Galata Wind Enerji: 290/247 (önceki 88/58)
Odaş Enerji: 1.071/532 (önceki 277/58)
Cante Enerji: 907/507 (önceki 238/52)
Zorlu Enerji: 5.962/934 (önceki 2.407/379)
Bu şirketleri üst üste topladığımda şu çıkıyor: Bu yılın ilk 3 ayında 17.186 milyon liralık satıştan 4.652 milyon lira brüt kar elde etmişler. Brüt kar marjı %27,1
Ya geçen yılın ilk 3 ayında durum neymiş?
Aynı şirketler geçen yıl ilk 3 ayda 6.025 milyon liralık satıştan 1.098 milyon lira brüt kar elde etmişlerdi. Brüt kar marjları da %18,2 ediyordu.
Hem satışlar patlamış hem de kârlar...
İyi ama bu durum bankalarda da aynı değil mi? Hatta bir çok sektörde de aynı durumu görmüyor muyuz?
Görüyoruz tabii...
***
Bu konuya daha önceleri de değinmiştim. Ortada müthiş bir öngörüsüzlük var. Enerji şirketlerinin yatırım borçlarının büyük kısmı döviz cinsinden. Acaba yarın dolar 17,0 lirada mı kalacak yoksa 25,0 liraya mı çıkacak?
Görünen o ki, şirketler de kendilerini korumaya çalışıyor. Normal marjların çok üzerinde satış yaparak risklerini düşürmek istiyor. Umarım Ankara öngörülebilir bir ekonominin ne kadar önemli olduğunu anlayabilir.

Yorumlar (0)
sanalbasin.com üyesidir
28
açık
Namaz Vakti 28 Haziran 2022
İmsak 03:29
Güneş 05:14
Öğle 12:47
İkindi 16:38
Akşam 20:09
Yatsı 21:47
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Whatsap İhbar Hattı